Ta strona wykorzystuje ciasteczka ("cookies") w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Czy wyrażasz na to zgodę?

Czytaj więcej

Filogeneza i ewolucja roślin

Tematyka badań

Zajmujemy się filogenezą, ewolucją, taksonomią i biogeografią roślin, przede wszystkim z bardzo ważnej ekonomicznie rodziny baldaszkowatych (Apiaceae), obejmującej takie gatunki roślin uprawnych, jak marchew, seler, pietruszka, koper, koperek, kolendra, anyż i in. Choć nasze badania nie są aplikacyjne, to wyjaśnienie relacji pokrewieństwa ewolucyjnego między gatunkami uprawnymi a ich dzikimi krewnymi ma niebagatelne znaczenie w hodowli i biotechnologii. Na przykład zidentyfikowane przez nas gatunki dzikich marchwi (Daucus spp.) mogą posłużyć jako rezerwuar zmienności genetycznej w hodowli nowych odmian marchwi uprawnej (Daucus carota subsp. sativus), a opracowany przez nas, zgodny z filogenezą system klasyfikacji rodzajów Thapsia i Ferula jest nieocenioną pomocą dla badaczy poszukujących nowych związków biologicznie czynnych, zwłaszcza cytostatycznych, w które obfitują te rośliny. Tematy przez nas podejmowane to m.in.: (1) ewolucja roślin na wyspach oceanicznych, w tym wtórna drzewiastość, (2) ewolucja kwiatostanów, w tym pseudancjów, czyli kwiatostanów przypominających kwiaty, (3) ewolucja pyłku.

Realizowane projekty badawcze

Czynniki ekologiczne i ograniczenia rozwojowe warunkujące ewolucję wtórnej drzewiastości na przykładzie baldaszkowatych z podrodziny Apioideae, NCN: 2016-2020 (strona projektu)

Tematyka prac dyplomowych (więcej informacji)

Wykonywane u nas prace licencjackie i magisterskie są zwykle eksperymentalne i zazwyczaj dotyczą opracowania filogenezy określonej grupy roślin – rodzaju lub grupy blisko spokrewnionych rodzajów. Pozwalają one nauczyć się podstawowych technik filogenetyki molekularnej, zarówno laboratoryjnych, jak i analitycznych. Przykładowe prace to:

  • Michał Gierek (2018). Analiza filogenetyczna kladu Athamanta-Conopodium z wykorzystaniem znaczników chloroplastowych i jądrowych. Praca licencjacka na kierunku Biologia.

Inne prace to rekonstrukcje ewolucyjne z wykorzystaniem drzew filogenetycznych, np.:

  • Jakub Baczyński (2017). Rekonstrukcja ewolucji morfologii pyłku roślin baldaszkowatych (Apiaceae). Praca magisterska na kierunku Biologia.
  • Karolina Sobecka (2017). Wpływ klimatu na morfologię pyłku roślin baldaszkowatych (Apiaceae). Praca licencjacka na kierunku Biologia.

Możliwe są także prace z zakresu bioinformatyki, dotyczące przetwarzania informacji z baz danych, np.:

  • Hanna Kranas (2016). MatPhylobi – narzędzie do automatycznej konstrukcji macierzy danych molekularnych do analiz filogenetycznych na podstawie rekordów GenBank. Praca licencjacka na kierunku Bioinformatyka i Biologia Systemów.

Przykładowe publikacje

Piwczyński, Marcin; Trzeciak, Paulina; Popa, Madalina-Oana; Pabijan, Maciej; Corral, José María; Spalik, Krzysztof; Grzywacz, Andrzej

Using RAD seq for reconstructing phylogenies of highly diverged taxa: A test using the tribe Scandiceae (Apiaceae) Journal Article

Journal of Systematics and Evolution, 59 (1), pp. 58-72, 2021.

Abstract | Links | BibTeX

Frankiewicz, Kamil E; Banasiak, Łukasz; Oskolski, Alexei; Reduron, Jean-Pierre; Reyes-Betancort, Jorge Alfredo; Alsarraf, Mohammed; Trzeciak, Paulina; Spalik, Krzysztof

Long-distance dispersal events rather than growth habit and life-history traits affect diversification rate in tribe Apieae (Apiaceae) Journal Article

Botanical Journal of the Linnean Society, 2021, ISSN: 0024-4074, (boab032).

Abstract | Links | BibTeX

Frankiewicz, Kamil E; Oskolski, Alexei; Banasiak, Łukasz; Fernandes, Francisco; Reduron, Jean-Pierre; Reyes-Betancort, Jorge-Alfredo; Szczeparska, Liliana; Alsarraf, Mohammed; Baczyński, Jakub; Spalik, Krzysztof

Parallel evolution of arborescent carrots (Daucus) in Macaronesia Journal Article

American Journal of Botany, 107 (3), pp. 394-412, 2020.

Abstract | Links | BibTeX

Wojewódzka, Aneta; Baczyński, Jakub; Banasiak, Łukasz; Downie, Stephen R; Czarnocka-Cieciura, Agnieszka; Gierek, Michał; Frankiewicz, Kamil; Spalik, Krzysztof

Evolutionary shifts in fruit dispersal syndromes in Apiaceae tribe Scandiceae Journal Article

Plant Systematics and Evolution, 305 (5), pp. 401–414, 2019, ISSN: 0378-2697, 2199-6881.

Abstract | Links | BibTeX

Panahi, Mehrnoush; Banasiak, Łukasz; Piwczyński, Marcin; Puchałka, Radosław; Kanani, Mohammad Reza; Oskolski, Alexei A; Modnicki, Daniel; Miłobędzka, Aleksandra; Spalik, Krzysztof

Taxonomy of the traditional medicinal plant genus Ferula (Apiaceae) is confounded by incongruence between nuclear rDNA and plastid DNA Journal Article

Botanical Journal of the Linnean Society, 188 (2), pp. 173–189, 2018, ISSN: 0024-4074, 1095-8339.

Links | BibTeX

Banasiak, Łukasz; Wojewódzka, Aneta; Baczyński, Jakub; Reduron, Jean-Pierre; Piwczyński, Marcin; Kurzyna-Młynik, Renata; Gutaker, Rafał; Czarnocka-Cieciura, Agnieszka; Kosmala-Grzechnik, Sylwia; Spalik, Krzysztof

Phylogeny of Apiaceae subtribe Daucinae and the taxonomic delineation of its genera Journal Article

Taxon, 65 (3), pp. 563–585, 2016, ISSN: 0040-0262.

Abstract | Links | BibTeX

Panahi, Mehrnoush; Banasiak, Łukasz; Piwczyński, Marcin; Puchałka, Radosław; Oskolski, Alexei A; Spalik, Krzysztof

Phylogenetic relationships among textitDorema , textitFerula and textitLeutea (Apiaceae: Scandiceae: Ferulinae) inferred from nrDNA ITS and cpDNA noncoding sequences Journal Article

Taxon, 64 (4), pp. 770–783, 2015, ISSN: 0040-0262.

Abstract | Links | BibTeX